دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Evaluation the tax literacy of Iranian managers ارزیابی سواد مالیاتی مدیران ایرانی 1 30 12594 10.30473/gaa.2025.73913.1796 FA مهدی فاضلی دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. آذر مسلمی استادیار، گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. محمد حامد خانمحمدی دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران محمود معین الدین دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران Journal Article 2025 02 27 Nowadays, considering the very important role and position of taxes in the budgeting system of countries, the issue of tax literacy is the focus of many foreign studies. However, in Iran, this issue has not been given special attention, In the qualitative stage of the research, the components of managers' tax literacy were identified using the Delphi method and after approval, a standard questionnaire for managers' tax literacy was developed using the Lavish index and the fuzzy Delphi technique and approved by experts; then in the quantitative stage of the research, using the cluster sampling method, questionnaires were distributed among (400) Iranian managers in 4 provinces and (367) complete questionnaires were collected and analyzed with appropriate statistical techniques. The findings of the qualitative section indicate that the components of managers' tax literacy are: 1) Salary and wages area 2) Value added tax area 3) Area related to purchase, sales and quarterly transactions and taxpayer system 4) Real estate area 5) Income area 6) Money laundering and tax evasion 7) Tax exemptions in the income area 8) Tax litigation process and relevant authorities 9) Tax crimes of failure to pay tax debt on time 10) Familiarity with accounting standards and recognition and analysis of financial statements 11) Familiarity with the audit process and preparation of an independent audit report. The findings of the quantitative section (review of 367 completed questionnaires) indicate the inadequacy of tax literacy of Iranian managers. The results showed that Iranian managers are tax illiterate امروزه با توجه به نقش و جایگاه بسیار مهم مالیات در نظام بودجه ریزی کشورها، موضوع سواد مالیاتی مورد توجه بسیاری از مطالعات خارجی می باشد. ولی در ایران این مهم بطور خاص و به ویژه در سطح ملی مورد توجه نبوده است. در مرحله کیفی پژوهش، مؤلفه های سواد مالیاتی مدیران با استفاده از روش دلفی شناسایی و پس از تایید، پرسشنامه استاندارد سواد مالیاتی مدیران به کمک شاخص لاوشه و تکنیک دلفی فازی تدوین و به تایید خبرگان رسیده؛ سپس در مرحله کمی پژوهش، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، پرسشنامه ها بین (400) نفر از مدیران ایرانی در 4 استان توزیع و (367) پرسشنامه کامل جمع آوری و با تکنیک های مناسب آماری تحلیل شده است. یافته های پژوهش: یافته های بخش کیفی حاکی از آن است که مؤلفه های سواد مالیاتی مدیران عبارتند از 1)حوزه حقوق و دستمزد 2) حوزه مالیات بر ارزش افزوده 3)حوزه مربوط به گزاشات خرید، فروش و معاملات فصلی و سامانه مؤدیان 4)حوزه املاک و مستغلات 5)حوزه درآمد 6)پولشویی و فرار مالیاتی 7)معافیت های مالیاتی در حوزه درآمد 8)فرآیند دادرسی مالیاتی و مراجع مربوطه 9)جرائم مالیاتی عدم پرداخت به موقع بدهی مالیاتی 10) آشنایی با استانداردهای حسابداری و شناخت و تحلیل صورتهای مالی 11) آشنایی با فرآیند حسابرسی و تهیه گزارش حسابرسی مستقل. یافته های بخش کمی (بررسی 367 پرسشنامه تکمیل شده) حاکی از عدم کفایت سواد مالیاتی مدیران ایرانی است. نتایج نشان داد مدیران ایرانی کم سواد مالیاتی هستند

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12594_28d2988d610e5bc7432895913ec4f8c4.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Providing a model for improving public financial management in Iran ارائه الگویی برای بهبود مدیریت مالی عمومی در ایران 31 56 12673 10.30473/gaa.2025.76096.1836 FA پروین پورفخریان دانشجوی دکتری گروه حسابداری،دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران ، ایران شهناز مشایخ دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2025 10 12 Subject and Purpose of the Article: In a situation where the Iranian economy is facing chronic inflation and international constraints, reforming the public financial management system is no longer a bureaucratic choice, but a strategic necessity to achieve economic stability and sustainable growth. In order to be properly analyzed and reformed, public financial management requires clear conceptual and analytical frameworks; in this regard, the aim of this research is to provide a model for improving public financial management in Iran. Research Methodology: The method of conducting this research is mixed (qualitative-quantitative). In the qualitative part of the research, the required data was collected using thematic analysis of semi-structured interviews with 19 experts in government and academic organizations and document mining of laws and regulations and foreign studies. In the quantitative part, we evaluated public financial management in Iran by scoring 94 indicators. Research findings: After scoring the indicators of the Public Expenditure and Financial Accountability Assessment Framework and extracting codes in the laws and regulations section, the expert interview section, and foreign studies, five essential dimensions that require reform in public financial management were identified, including: institutional and legal framework, planning and budgeting, management of the government's financial structure, accounting and financial reporting, and monitoring and auditing. Conclusion, originality, and its addition to knowledge: An efficient public financial management system is the backbone of good governance. The model proposed in this research can be a roadmap for improving the transparency, accountability, and efficiency of the country's public financial management. موضوع و هدف مقاله: در شرایطی که اقتصاد ایران با مشکلات ساختاری، تورم مزمن و محدودیت‌های بین‌المللی مواجه است، اصلاح نظام مدیریت مالی عمومی دیگر یک انتخاب بوروکراتیک نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای دستیابی به ثبات اقتصادی، رشد پایدار و عدالت اجتماعی محسوب می‌شود. مدیریت مالی عمومی برای آنکه به‌درستی تحلیل و اصلاح شود، نیازمند چارچوب‌های مفهومی و تحلیلی روشن است؛ در این راستا هدف این پژوهش ارائه الگویی برای بهبود مدیریت مالی عمومی در ایران است. روش پژوهش: روش انجام این پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی پژوهش داده‌های مورد نیاز با استفاده از تحلیل تم مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 19 خبره در سازمان‌های دولتی و دانشگاهی و اسنادکاوی قوانین و مقررات و مطالعات خارجی گردآوری شد و در بخش کمی، با امتیازدهی به 94 شاخص‌ "چارچوب ارزیابی مخارج عمومی و پاسخگویی مالی" به ارزیابی مدیریت مالی عمومی در ایران پرداختیم. یافته‌های پژوهش: پس از امتیازدهی به شاخص‌های چارچوب ارزیابی مخارج عمومی و پاسخگویی مالی و همچنین استخراج 81 کد در بخش قوانین و مقررات، 17 کد در بخش مصاحبه با خبرگان و 34 کد در مطالعات خارجی، پنج بُعد ضروری و نیازمند اصلاح در مدیریت مالی عمومی، شامل: چارچوب نهادی و قانونی، برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی، مدیریت ساختار مالی دولت، حسابداری و گزارشگری مالی و نظارت و حسابرسی شناسایی گردید. نتیجه‌گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: یک نظام کارآمد مدیریت مالی عمومی، ستون فقرات حکمرانی خوب است. الگوی پیشنهادی این پژوهش می‌تواند نقشه راهی برای ارتقاء شفافیت، پاسخگویی و کارایی مدیریت مالی عمومی کشور باشد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12673_d5d66910dc6dfe7d127ce7412d899b51.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 A Study of Government Debt‑Based Financing Instruments with the Aim of Proposing a Framework for the Development of Public Sector Accounting Standards مطالعه ابزارهای تامین مالی مبتنی بر بدهی دولت به منظور ارائه چارچوبی جهت تدوین استاندارد حسابداری بخش عمومی 57 78 12784 10.30473/gaa.2026.77267.1864 FA یونس محمدی دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. مهرداد قنبری گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. روح اله جمشیدپور گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. مجتبی چاوشانی گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. 0009-0006-7904-1770 Journal Article 2025 12 18 This study aims to examine government debt‑based financing instruments and to propose a framework for the development of public sector accounting standards. The research is applied–developmental in nature and adopts an exploratory qualitative approach. The participants comprised theoretical and practical experts in public sector accounting, public finance and fiscal policymaking, government debt management, and accounting standard‑setting. Using purposive sampling, 12 experts were selected. Data were collected through semi‑structured interviews and analyzed using the grounded theory method with the assistance of MaxQDA24 software. The findings indicate that causal conditions, including the increasing maturity of government financial obligations, instability in revenue streams, structural accumulation of public debt, and chronic budgetary resource constraints, create the conditions for the emergence of the core phenomenon, namely the government’s reliance on debt‑based financing instruments. This core phenomenon interacts with contextual conditions such as the legal and regulatory framework governing public financial management and the effectiveness of the public sector accounting and reporting system, while being influenced by intervening conditions, particularly government credit risk and its implications for investor confidence and financing costs. These factors collectively shape debt policy strategies related to issuance, management, disclosure, and risk control. The implementation of such strategies leads to outcomes including enhanced fiscal governance, improved quality of governmental decision‑making, strengthened transparency and coherence in financial reporting, the development of an efficient and reliable public debt market, and improved fiscal discipline and management of government obligations. این پژوهش با هدف بررسی ابزارهای تأمین مالی مبتنی بر بدهی دولت و ارائه چارچوبی برای تدوین استانداردهای حسابداری بخش عمومی انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی–توسعه‌ای بوده و با رویکرد کیفی و اکتشافی طراحی شده است. مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان نظری و تجربی در حوزه‌های حسابداری بخش عمومی، مالیه و سیاست‌گذاری مالی دولت، مدیریت بدهی عمومی و استانداردگذاری حسابداری بودند که به‌صورت هدفمند ۱۲ نفر از آنان انتخاب شدند. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیم‌ساختاریافته با ۶ پرسش اصلی و امکان طرح سؤالات تکمیلی گردآوری شد. تحلیل متون مصاحبه با روش نظریه داده‌بنیاد و به کمک نرم‌افزار MaxQda24 انجام شد. براساس مدل پژوهش مشخص گردید شرایط علی (سررسید فزاینده تعهدات مالی دولت، ناپایداری و نوسان جریان‌های درآمدی، انباشت ساختاری بدهی‌ها و محدودیت‌های مزمن منابع بودجه‌ای) زمینه شکل‌گیری و تقویت پدیده محوری (اتکا به ابزارهای تأمین مالی مبتنی بر بدهی دولت) را فراهم می‌سازد. پدیده محوری در تعامل با شرایط زمینه‌ای (ساختار حقوقی و نظارتی حاکم بر مدیریت مالی دولت و کارآمدی نظام گزارشگری و حسابداری بخش عمومی) و نیز تحت تأثیر شرایط مداخله‌گر (ریسک اعتباری دولت و پیامدهای آن بر اعتماد سرمایه‌گذاران و هزینه تأمین مالی) جهت‌گیری اتخاذ راهبردها و اقدامات (سیاست‌گذاری بدهی دولت در ابعاد انتشار، مدیریت، افشا و کنترل ریسک) را تعیین می‌نماید. به‌کارگیری این راهبردها و اقدامات، پیامدهایی (نظیر ارتقای حکمرانی مالی و کیفیت تصمیم‌سازی دولت، تقویت شفافیت و انسجام گزارشگری، شکل‌گیری بازار بدهی کارآمد و قابل اتکا برای تأمین مالی عمومی، و بهبود انضباط مالی و مدیریت تعهدات دولت) را به همراه دارد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12784_675b0e8d257516b824413283f00a459a.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Meta-analysis of macroeconomic variables on the Capital market with emphasis on the role of the government فراتحلیل متغیرهای کلان اقتصاد بر بازار سرمایه با تاکید بر نقش دولت 79 98 12785 10.30473/gaa.2026.77398.1861 FA محمد نیکونسبتی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران جواد شکرخواه دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران میثم امیری استادیار، گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران Journal Article 2025 12 15 The performance of the Capital market is affected by various variables, including macroeconomic variables, and the relationship between macroeconomic variables and the capital market has always been an interesting topic for both researchers and investors, which has led to a large number of research in this field. Despite the extensive research conducted in this regard, there is no complete consensus on the most important variables affecting the Capital market and the role of the government in this regard, and the results presented in different studies are different and sometimes contradictory. in order to extract a set of variables and integrate them in this study, with a different approach and based on the meta-analysis method using comprehensive software (CMA2), the most important economic variables affecting the Capital market and determining the variables that are most affected by government decisions have been studied, considering the existing literature in this field. For this purpose, based on the search protocol and article selection index, the results of statistical analysis of 61 studies in this field were used. The review of the selected articles led to the identification of 10 influential economic variables, of which 3 indicators are directly influenced by government decisions and the other indicators are indirectly influenced by government decisions. Many indicators affecting the capital market, such as interest rates, are directly dependent on government decisions, which itself indicates the importance of the government's role in this market. عملکرد بازار سرمایه تحت تأثیر متغیرهای گوناگون از جمله متغیرهای کلان اقتصادی قرار می‌گیرد و رابطه بین متغیرهای کلان اقتصادی و بازار سرمایه همواره یک موضوع جالب هم برای محققان و هم برای سرمایه‌گذاران بوده که منجر به حجم انبوهی از پژوهش‌ها در این حوزه شده است. علی‌رغم تحقیقات فراوان صورت گرفته در این خصوص، اجماع کاملی در ضمینه‌ی مهمترین متغیرهای تاثیرگذار بر بازار سرمایه و نقش دولت در این خصوص وجود نداشته و نتایج ارایه شده در تحقیقات مختلف متفاوت و بعضا مغایر یکدیگر می‌باشند. جهت استخراج مجموعه‌ای از متغیرها و یکپارچه‌سازی آنها دراﯾﻦ پژوﻫﺶ، ﺑﺎ رویکردی ﻣﺘﻔﺎوت و بر اساس روش فراﺗﺤﻠﯿﻞ با استفاده از نرم افزار جامع (2CMA)، ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـی مهمترین متغیرهای اقتصادی تاثیرگذار بر بازار سرمایه و تعیین متغیرهایی که بیشتر تحت تاثیر تصمیمات دولت می باشند، با توجه به ادبیات موجود در این حوزه پرداخته ﺷﺪه‌اﺳﺖ. ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر و بر اساس پروتکل جستجو و شاخص انتخاب مقالات، از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺤﻠﯿﻞآﻣﺎری ۶۱ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. بررسی مقالات انتخاب شده منجر به شناسایی ۱۰ متغیر اقتصادی تاثیرگذار گردید که ۳ شاخص تحت تاثیر مستقیم تصمیمات دولت قرار داشته و سایرشاخص‌ها به طور غیرمستقیم تحت تاثیر تصمیمات دولت قرار دارند. بسیاری از شاخص‌های تاثیرگذار بر بازار سرمایه مانند نرخ بهره به طور مستقیم وابسته به تصمیمات دولت بوده که خود بیانگر اهمیت نقش دولت در این بازار می‌باشد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12785_3dd29ebb0aff8c3075d9bf40e8c584f6.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Presenting models of factors affecting financial innovations and stock price declines in state-owned banks ارائه مدل عوامل مؤثر بر نوآوری‌های مالی کاهش ریسک سقوط قیمت سهام در بانک‌های تحت حاکمیت دولت 99 122 12848 10.30473/gaa.2025.75998.1835 FA مهدی حسنی گروه مالی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران فاطمه احمدی استادیار، گروه حسابداری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران لیدا عزیزپور گروه مدیریت ، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. رحمت اله محمدی پور گروه حسابداری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. کارن فتاحی گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. Journal Article 2025 10 02 The purpose of this study was to present a model of factors affecting financial innovations to reduce the risk of stock price collapse in state-owned banks. Research was qualitative and quantitative. Research information was collected through interviews. Statistical population included experts, professors, and specialists in field of finance and managers of state-owned banks in Iran an unknown number, of which 22 people were selected until theoretical saturation was reached. Sampling method was snowball, and the interviewees were asked introduce people knowledgeable about the research topic for subsequent interviews. Primary data were collected through interviews. According methodological process, during three stages of open, axial, and selective coding, first, from a large number of types of primary data, codes related to the topic were identified; then, through continuous comparison, a concept was extracted from several codes, and other codes were also converted into concepts in the same way, resulting in 96 concepts. Although the concepts were placed in the form of a category, 24 categories were obtained for this study. Findings showed that 4 categories emerged as the central categories, including: human resource management, organizational culture, information technology infrastructure, and external financial resources. Other categories were placed five categories causal conditions, context, intervention, strategies, and consequences for presentation in visual model. Based on the indicators, components, concepts, and categories of the proposed model, a 96-question questionnaire was developed and based on the collected data, relationships of the proposed model were examined, and finally, Results showed the significance relationships and components presented model. هدف از انجام این تحقیق، ارائه مدل عوامل مؤثر بر نوآوری‌های مالی کاهش ریسک سقوط قیمت سهام در بانک‌های تحت حاکمیت دولت بود. تحقیق به صورت کیفی و کمی بود. اطلاعات تحقیق با مصاحبه جمع‌آوری شد. جامعه آماری شامل خبرگان، اساتید ،متخصصین حوزه مالی و مدیران بانک‌های دولتی ایران به تعداد نامشخص بودند و تعداد 22 نفر تا رسیدن اشباع نظری انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری به صورت گلوله‌برفی و از مصاحبه شوندگان خواسته شد افراد مطلع در رابطه با موضوع جهت انجام مصاحبه‌های بعدی معرفی نمایند. داده‌های اولیه به شیوه مصاحبه گردآوری شدند. مطابق فرایند روش شناختی، طی سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی، نخست از دل تعداد زیاد انواع داده های اولیه، کدهای مرتبط با موضوع مشخص شدند؛ سپس به شیوۀ مقایسۀ مداوم از دل چندین کد، یک مفهوم استخراج شد، همین شیوه سایر کدها نیز به مفاهیم تبدیل شدند در نهایت 96 مفهوم منتج شد. سپس، هر چند مفهوم در قالب یک مقوله قرار گرفتند تا 24 مقوله برای این پژوهش به‌دست آمد. یافته‌ها نشان داد، 4 مقوله به عنوان‌مقولۀ محوری ظاهر شدندکه شامل: مدیریت منابع انسانی، فرهنگ سازمانی، زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، منابع مالی خارجی می باشند. سایر مقوله‌ها برای ارائه در مدل تصویری در پنج دستۀ شرایط علّی، زمینه، مداخله گر، راهبردها، پیامدها قرار گرفتند. بر اساس شاخص ها، مولفه ها، و مقوله‌های مدل پیشنهادی، پرسشنامه 96 سوالی تدوین و مبنای داده های گردآوری شده روابط مدل پیشنهادی ارائه شده مورد بررسی و در نهایت نتایج نشان از معناداری روابط و اجزای مدل ارائه شده داشت.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12848_60ff10bb7c9d882d66c2420e2f5643fa.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 A scientometric analysis of Accountability literature: current status, emerging trends تحلیل علم‌سنجی مقالات حوزه مسئولیت پاسخگویی: وضعیت فعلی، روندهای در حال ظهور 123 140 12861 10.30473/gaa.2026.74982.1817 FA قاسم بولو دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران بهرنگ پارسافرد دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article 2025 06 27 Today, fulfilling accountability is considered one of the main responsibilities of governments. Due to the importance of the subject, a significant amount of research efforts in the field of public sector accounting have been devoted to developing the literature in this sector. In the first stage of the research method, published articles in the field of accountability, transparency, and responsibility were collected from the Scopus database between 1977 and 2025. In the second stage, monitoring documents and articles were selected and 2028 articles were selected. VOSviewer software was also used to analyze the articles. The findings indicate the existence of five main streams of research, including the relationship between accounting science and accountability, assessing accountability, disclosure adequacy (in order to assess how accountability is fulfilled), critiquing and examining the views of researchers, and various models of accountability performance and assessment. The results of the study indicate that cryptocurrencies (Bitcoin), artificial intelligence, financial technology (FinTech), and blockchain have entered the literature of this field, and the allocation of 14% of all citations in the last 5 years to the aforementioned keywords indicates the increasing interest of researchers in emerging research lines. It is expected that the future trend of research will lean towards emerging trends such as the impact of artificial intelligence The impact of artificial intelligence and blockchain on the improvement of subsystems of the accountability system will also be considered. امروزه ایفای مسئولیت پاسخگویی عمومی به عنوان یکی از مسئولیت‌های اصلی دولت‌ها به شمار می‌رود.به دلیل اهمیت موضوع، حجم قابل توجهی از تلاش‌های پژوهشی حوزه حسابداری بخش عمومی به توسعه ادبیات این بخش اختصاص پیدا کرده است در مرحله اول روش تحقیق، مقالات منتشرشده در زمینه مسئولیت پاسخگویی، شفافیت و پاسخگویی از پایگاه‌ داده Scopus در بازه زمانی سال‌های 1977 تا 2025 جمع آوری شد. در مرحله دوم، اسناد و مقالات پایش و 2028 مقاله انتخاب شده است. همچنین به منظور تحلیل مقالات از نرم‌افزار VOSviewer بهره گرفته شده است. یافته‌ها حاکی از وجود پنج جریان اصلی پژوهش مشتمل بر رابطه علم حسابداری و مسئولیت پاسخگویی، ارزیابی مسئولیت پاسخگویی، کفایت افشاء (به منظور ارزیابی نحوه ایفای مسئولیت پاسخگویی)، نقد و بررسی دیدگاه‌های محققین و انواع مدل‌های ایفا و ارزیابی مسئولیت پاسخگویی می‌باشد . نتایج پژوهش حاکی از ورود رمزارزها (بیت‌کوین)، هوش مصنوعی، فناوری مالی (فین تک) و بلاک‌چین به ادبیات این حوزه بوده و اختصاص 14 درصد از کل استنادات 5 سال اخیر به کلیدواژه‌های مذکور، نشان‌دهنده اقبال روز افزون محققین به لاین‌های تحقیقاتی نوظهور می‌باشد. همچنین نقش محوری کلید واژه مدیریت عمومی نوین در بسیاری از مقالات است که مبین تاثیر این پارادایم بر توسعه مسئولیت پاسخگویی است.انتظار می‌روند روند آتی تحقیقات حوزه مسئولیت پاسخگویی به سمت گرایش‌های نوظهور مانند تاثیر هوش‌مصنوعی بر ایفا و ارزیابی مسئولیت پاسخگویی متمایل شود همچنین تاثیر هوش‌مصنوعی و بلاک چین بر ارتقاء خرده نظام‌های نظام پاسخگویی مورد توجه خواهد بود.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12861_85d0254e149cc187b142666f4f59ff70.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Identifying and Ranking the Roles of the Court of Accounts in the Country's Economic Growth and Development شناسایی و رتبه بندی نقش های دیوان محاسبات در رشد و توسعه اقتصادی کشور 141 166 12862 10.30473/gaa.2026.77463.1866 FA حامد راحت ده مرده گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. رضا ستوده گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران. محمودرضا رخشانی گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. Journal Article 2026 02 18 Subject and Purpose: The purpose of the present study is to identify and rank the roles of the Court of Accounts in the country's economic growth and development. Research Method: The present study was conducted using a mixed method (qualitative and quantitative). In the qualitative stage, deep content analysis and thematic analysis approach were used to identify the roles related to the role of the Court of Accounts in economic growth and development. The statistical population in this section includes articles published in Google Scholar, Scopus, and Mag Iran databases between 2015 and 2025, Research Findings: The results of the study showed that the most important roles of the Court of Accounts are: an effective role in increasing public trust, transparency, and organizational accountability, a role in promoting economic growth and development, resource and environmental sustainability, a role in strategic planning and designing a responsive organizational structure, the role of utilizing new technologies, artificial intelligence, data analysis, and knowledge management in conducting audits, the role of ensuring good governance, transparency, accountability, and organizational effectiveness, the role in conducting comprehensive, general, environmental, and performance audits, and the role of preventing and assessing the impact of environmental problems and environmental conditions on audit and executive processes. Conclusion, Originality and its Addition to Knowledge: The roles of the Court of Accounts in various areas lead to improved policymaking, safeguarding the treasury, هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه بندی نقش های دیوان محاسبات در رشد و توسعه اقتصادی کشور می باشد. روش: پژوهش حاضر به روش آمیخته (کیفی و کمی) انجام شده است. در مرحله کیفی، از تحلیل محتوای عمیق و رویکرد تحلیل مضمون برای شناسایی نقش های مرتبط با نقش دیوان محاسبات در رشد و توسعه اقتصادی بهره گرفته شده است. جامعه آماری در این بخش شامل مقالات منتشر شده در پایگاه های گوگل اسکالر، اسکوپوس و مگ ایران در بازه زمانی 1394 تا 1404 است که با کمک نرم افزار مکس کیودا تحلیل شده اند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که مهم ترین نقش های دیوان محاسبات عبارتند از: نقش مؤثر در افزایش اعتماد عمومی، شفافیت، و پاسخگویی سازمانی، نقش در ارتقاء رشد و توسعه اقتصادی، پایداری منابع و محیط زیست، نقش در برنامه ریزی استراتژیک و طراحی ساختار سازمانی پاسخگو، نقش بهره گیری از فناوری های نوین، هوش مصنوعی، تحلیل داده و مدیریت دانش در انجام حسابرسی، نقش تضمین حکمرانی خوب، شفافیت، پاسخگویی و اثربخشی سازمانی، نقش در انجام حسابرسی جامع، عمومی، زیست محیطی و حسابرسی عملکرد و نقش پیشگیری و ارزیابی تاثیر مشکلات محیط زیستی و شرایط محیطی بر فرآیندهای حسابرسی و اجرایی. دانش افزایی: نقش های دیوان محاسبات در حوزه های مختلف، منجر به بهبود سیاست گذاری، پاسداری از بیت المال، کاهش ریسک ها و پیشگیری از مشکلات محیط زیستی شده و فرآیندهای اجرایی را به سمت رشد و توسعه پایدار هدایت می نماید.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12862_83487cc925a8ee843c7daf7eec050ec2.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 A Conceptual Model for Institutionalizing Social Auditing in Public Sector Organizations: From Transparency and Accountability to Social and Environmental Sustainability مدل مفهومی نهادینه ‌سازی حسابرسی اجتماعی در سازمان‌های بخش عمومی: از شفافیت و پاسخ‌گویی تا پایداری اجتماعی و محیطی 167 188 12670 10.30473/gaa.2026.75475.1829 FA جواد علی پور گروه حسابداری ءواحد قمءدانشگاه ازاد اسلامیءقمءایران رضا غلامی جمکرانی دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران سید عباس برهانی گروه حسابداریءواحد قمءدانشکاه ازاد اسلامیءقمءایران زهره حاجیها گروه حسابداریءواحد تهران جنوبءدتنشگاه ازاد اسلامی ءتهران ء ایران Journal Article 2025 08 15 In the contemporary era of public governance, social accountability and transparency in performance information are considered fundamental pillars for the legitimacy and effectiveness of public sector organizations. This study aims to present a conceptual model of social auditing in public sector organizations. The research adopts a qualitative design based on the grounded theory approach, employing the systematic model proposed by Strauss and Corbin. The qualitative phase involved 15 experts in the field of public sector accounting and auditing, comprising academic scholars (6), senior managers and public sector auditors (6), and representatives of policy-making and standard-setting bodies (3). Interviews were conducted until theoretical saturation was reached. Data analysis followed the systematic grounded theory procedure. The findings identified six key dimensions of institutionalizing social auditing: transparency and accountability, social participation, social justice and equity, social and environmental sustainability, effectiveness and efficiency of public services, and integrity and administrative ethics. In addition, the study elaborated on the causal, contextual, and intervening conditions, as well as strategies and outcomes associated with the implementation of this system. The results indicate that achieving effective social auditing in the public sector requires transparent legal frameworks, advanced information and technological infrastructures, a responsive organizational culture, and political will to enhance performance transparency. The proposed model offers a foundation for policymaking and designing operational mechanisms to advance transparent, accountable, and sustainable governance in the public sector. در عصر جدید حکمرانی عمومی، پاسخگویی اجتماعی و شفافیت اطلاعات عملکرد، از ارکان کلیدی مشروعیت و کارآمدی سازمان‌های بخش عمومی به شمار می‌روند. هدف این پژوهش ارائه مدل حسابرسی اجتماعی در سازمان‌های بخش عمومی می باشد. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد داده‌بنیاد با استفاده از مدل نظام‌مند اشتراوس و کوربین است. مشارکت کنندگان رویکرد کیفی شامل خبرگان در حوزه حسابداری و حسابرسی بخش عمومی هستند که شامل خبرگان دانشگاهی (6 نفر)، مدیران و حسابرسان بخش عمومی (6 نفر) و نمایندگان نهادهای سیاست‌گذار و تدوین‌گر استاندارد (3 نفر) میباشند که مصاحبه با آنان تا حد اشباع نظری دادهها، ادامه داشت. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از روش داده بنیاد نظام‌مند استفاده شد. نتایج پژوهش منجر به شناسایی شش بُعد کلیدی نهادینه‌سازی حسابرسی اجتماعی شامل: شفافیت و پاسخ‌گویی، مشارکت اجتماعی، عدالت و انصاف اجتماعی، پایداری اجتماعی و محیطی، اثربخشی و کارایی خدمات عمومی و صداقت و سلامت اداری گردید. همچنین، شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای مرتبط با استقرار این نظام تبیین شد. نتایج نشان داد که تحقق حسابرسی اجتماعی در بخش عمومی مستلزم چارچوب‌های قانونی شفاف، زیرساخت‌های اطلاعاتی و فناورانه پیشرفته، فرهنگ سازمانی پاسخ‌گو و اراده سیاسی برای شفاف‌سازی عملکرد است. مدل ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان مبنای سیاست‌گذاری و طراحی سازوکارهای اجرایی برای ارتقای حکمرانی شفاف، پاسخ‌گو و پایدار در بخش عمومی مورد استفاده قرار گیرد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12670_5a4485ce51f454bb845f2a9e513eafd0.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 The Drivers of Accountability in Iranian Public Non-Governmental Entities: An Institutional, Structural, and Normative Analysis of the Reporting Environment محرک‌های پاسخگویی نهادهای عمومی غیردولتی ایران: تحلیل نهادی، ساختاری و هنجاری محیط گزارشگری 189 208 12913 10.30473/gaa.2026.76213.1839 FA محمد دباغی گروه حسابداری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. سید رسول معصومی گروه حسابداری، واحد جویبار، دانشگاه آزاد اسلامی، جویبار، ایران علی ذبیحی گروه حسابداری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 2025 10 22 Subject and purpose of the article: Identifying the drivers within the reporting environment of public non-governmental entities , while improving stakeholders’ perspectives, facilitates the fulfillment of accountability regarding the provision of public services and the protection of the public interest, and ultimately leads to strengthening public trust. By examination of their reporting environment, this study seeks to identify the factors that facilitate public accountability in line with their financial reporting objectives. Research method: The study is applied in purpose and descriptive-analytical in design, relying on a documentary approach. Documentary evidence gathered as per the PRISMA protocol from three databases—‌‌Iran Treasure of Scientific and Technical Information, the Iranian ACECR Scientific Information Database, and Web of Science—and was subsequently subjected to thematic analysis. A total of 89 documents published between 1997 and 2024 were analyzed. Research findings: The drivers of accountability were identified in eight main categories, comprising standardization and informational transparency, structural reforms in the financial reporting system, pressures arising from public fiscal constraints, an accountability culture, corporate governance and organizational management, compliance with regulatory requirements, a systemic approach to accountability, and the role of governing and expert oversight bodies. Conclusion, originality, and contribution to knowledge: By adopting a comprehensive and interdisciplinary perspective and offering deep institutional insights, this study concludes that sustainable accountability in these entities results from the simultaneous interplay of institutional, structural, and normative drivers and is realized when reporting mechanisms, professional requirements, and social expectations are aligned within a coherent and mutually reinforcing framework. موضوع و هدف مقاله: شناسایی عوامل پیش‌برنده در محیط گزارشگری واحدهای عمومی غیردولتی، ضمن بهبود چشم‌انداز ذی‌نفعان، شرایط را برای ایفای پاسخگویی دربارة خدمات عمومی و تأمین منافع عمومی فراهم می‌کند و در غایت به گسترش اعتماد عمومی می‌انجامد. پژوهش حاضر با بررسی عمیق محیط گزارشگری، به دنبال شناسایی عوامل تسهیل‌کنندة پاسخگویی عمومی در راستای اهداف گزارشگری مالی است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از منظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اسنادی انجام گردید. مجموعه داده‌های اسنادی مطابق با پروتکل «موارد ترجیحی برای گزارش مقالات مروری نظام‌مند و فراتحلیل‌ها» از سه پایگاه اطلاعات علمی ایران، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و وب آو ساینس گردآوری شد. بر اساس جستجوهای انجام‌شده، ۸۹ سند پژوهشی طی دوره زمانی ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ انتخاب و سپس با روش تحلیل موضوعی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش: محرک‌های پاسخگویی در قالب هشت مقولة اصلی شناسایی گردید و شامل استانداردسازی و شفافیت اطلاعاتی، اصلاحات ساختاری در نظام گزارشگری مالی، فشارهای ناشی از تنگناهای مالی عمومی، تقویت فرهنگ پاسخگویی، حاکمیت شرکتی و مدیریت سازمانی، رعایت قانون و الزامات مقرراتی، نگرش سیستمی به پاسخگویی و نقش‌آفرینی نهادهای حاکمیتی و تخصصی را دربر می‌گیرد. نتیجه‌گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: مطالعه حاضر با بکارگیری دیدگاهی جامع و میان‌رشته‌ای و ارائه بینشی عمیقی و کاربست استنتاجات نهادی، به این نتیجه رسید که پاسخگویی پایدار در این واحدها برآیند همزمان محرک‌های نهادی، ساختاری و هنجاری است و هنگامی محقق می‌شود که سازوکارهای گزارشگری، الزامات حرفه‌ای و انتظارهای اجتماعی در یک چارچوب منسجم و هم‌افزا استقرار یابد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12913_51ac4c5ffbbb990f3cc1a9167f5f6afe.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 The Impact of Implementing Governmental Accounting Standards, Internal Control Systems, and Human Resource Competency on the Quality of Financial Reporting in Public Institutions تأثیر اجرای استانداردهای حسابداری دولتی، سیستم کنترل داخلی و شایستگی منابع انسانی بر کیفیت گزارشگری مالی در نهادهای عمومی 209 232 12914 10.30473/gaa.2026.76464.1842 FA افسانه جلالی گروه حسابداری، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران. مریم امامی میبدی گروه حسابداری، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران. Journal Article 2025 11 12 The quality of financial reporting in public sector organizations plays a critical role in enhancing transparency, reliability, and financial accountability. The primary objective of this study is to investigate the effects of implementing public sector accounting standards, internal control systems, and human resource competency on the quality of financial reporting in public institutions. This research is applied in nature and adopts a descriptive–correlational design using a survey methodology. The statistical population comprises financial and accounting experts employed in executive public sector organizations in Shahinshahr and Meymeh counties. Using purposive sampling, a total of 100 respondents were selected during the second half of 1403 and the first half of 1404 (Iranian calendar). Data were collected through a structured questionnaire based on a five-point Likert scale. The validity of the instrument was confirmed through expert review, and its reliability was established using Cronbach’s alpha coefficient. Data analysis was conducted using multivariate causal structural equation modeling. The findings reveal that the implementation of public sector accounting standards, internal control systems, and human resource competency all have positive and statistically significant effects on the quality of financial reporting. Among these variables, the implementation of public sector accounting standards has the greatest impact, contributing substantially to improved transparency and greater consistency in financial information. Internal control systems enhance the reliability of financial reports by identifying and preventing errors and irregularities, while human resource competency improves reporting quality through increased accuracy and effectiveness in financial information processing. موضوع و هدف مقاله: هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش اجرای استانداردهای حسابداری دولتی، استقرار سیستم‌های کنترل داخلی و شایستگی منابع انسانی در ارتقای شفافیت، قابلیت اتکا و پاسخ‌گویی مالی نهادهای عمومی است. روش پژوهش: این مطالعه از نوع کاربردی و روش آن توصیفی–همبستگی است که با رویکرد پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل کارشناسان مالی و حسابداری دستگاه‌های اجرایی شهرستان شاهین‌شهر و میمه بوده و با روش نمونه‌گیری هدفمند، 100 نفر در بازده زمانی نیم دوم 1403 و نیمه اول 1404 از آنان انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق پرسشنامه پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شده و روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شده است. تحلیل داده‌ها با مدل معادلات علّی چندمتغیره انجام گرفت. یافته‌های پژوهش: یافته‌ها نشان داد اجرای استانداردهای حسابداری دولتی، کنترل‌های داخلی و شایستگی منابع انسانی هر سه تأثیر مثبت و معناداری بر کیفیت گزارشگری مالی دارند. در میان آن‌ها، اجرای استانداردهای حسابداری دولتی بیشترین اثر را داشته و موجب افزایش شفافیت و هماهنگی اطلاعات مالی شده است. کنترل‌های داخلی با شناسایی و پیشگیری از خطاها، قابلیت اعتماد به گزارش‌ها را بالا برده و شایستگی منابع انسانی با ارتقای دقت و صحت پردازش اطلاعات، کیفیت گزارشگری را بهبود می‌بخشد. اصالت و افزوده آن به دانش: این تحقیق با بررسی تأثیر هم‌زمان استانداردهای حسابداری دولتی، کنترل‌های داخلی و شایستگی منابع انسانی بر کیفیت گزارشگری مالی، افزوده‌ای مهم به دانش موجود است و اهمیت تقویت این سه عامل برای ارتقای شفافیت و پاسخ‌گویی مالی تأکید می‌کند.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12914_f8c6c288c8ef26b9f938c2e5510abf1d.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Exploring the Thematic Dimensions of the Role of Management Accounting in Supporting Sustainable Supply Chain and Circular Economy Decisions واکاوی مضامین نقش حسابداری مدیریت در پشتیبانی از تصمیمات زنجیره تأمین پایدار و اقتصاد چرخشی 223 258 13089 10.30473/gaa.2026.77732.1871 FA فاطمه صغری یعقوبی گروه مدیریت و حسابداری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران فاطمه هاشمی مقدم گروه مدیریت و حسابداری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران. Journal Article 2026 04 06 Abstract Subject and Purpose: The present study was conducted to explore the themes of management accounting's role in supporting sustainable supply chain and circular economy decisions. Given environmental complexities, ecological pressures, and the necessity of integrating sustainable development goals into organizational decisions, the need for a systematic explanation of management accounting functions in this area is increasingly felt. Research Method: This study was designed using a qualitative approach based on the interpretivism paradigm. Data were collected through 21 semi-structured interviews with management accountants, financial managers, and sustainability experts. Purposive and snowball sampling continued until thematic saturation was achieved. Data analysis was performed using thematic analysis and MAXQDA 2020 software. Research Findings: The findings led to the identification of 8 main themes and 91 sub themes. The main themes include: strategic alignment and decision-making time horizon; valuation and financial measurement of circular elements; decision-support tools, models, and processes; internal controls, incentives, and governance mechanisms; data, digitalization, and traceability transparency; reporting, market transparency, and assurance; organizational culture, competencies, and institutional learning; and policy making, regulations, and inter-organizational coordination. Conclusion, Originality and its Addition to Knowledge: The results indicate that management accounting, as a knowledge-based and institutional infrastructure, can establish a link among economic, environmental, and social objectives at the supply chain level and facilitate the transition of organizations toward a circular economy. موضوع و هدف مقاله: پژوهش حاضر با هدف واکاوی مضامین نقش حسابداری مدیریت در پشتیبانی از تصمیمات زنجیره تأمین پایدار و اقتصاد چرخشی انجام شد. با توجه به پیچیدگی‌های محیطی، فشارهای زیست‌محیطی و ضرورت ادغام اهداف توسعه پایدار در تصمیمات سازمانی، نیاز به تبیین نظام‌مند کارکردهای حسابداری مدیریت در این حوزه بیش از پیش احساس می‌شود. روش شناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیرگرایی طراحی گردید و داده‌ها از طریق ۲۱ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با حسابداران مدیریت، مدیران مالی و خبرگان پایداری گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله برفی تا رسیدن به اشباع مضمونی ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل تماتیک و نرم‌افزار MAXQDA 2020 انجام گرفت. یافته‌های پژوهش: یافته‌ها منجر به شناسایی ۸ مضمون اصلی و ۹۱ مضمون فرعی شد. مضامین اصلی شامل: هم‌راستایی راهبردی و زمان‌افق تصمیم‌گیری؛ ارزش‌گذاری و اندازه‌گیری مالیِ عناصر چرخه‌ای؛ ابزارها، مدل‌ها و فرایندهای پشتیبان تصمیم؛ کنترل‌ها، انگیزش‌ها و سازوکارهای حاکمیت داخلی؛ داده‌ها، دیجیتالیزه‌سازی و شفافیت ردیابی؛ گزارش‌دهی، شفافیت بازار و تضمین؛ فرهنگ سازمانی، شایستگی‌ها و یادگیری نهادی؛ و سیاست‌گذاری، مقررات و هماهنگی بین‌سازمانی است. نتیجه‌گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: نتایج نشان می‌دهد حسابداری مدیریت می‌تواند به‌عنوان زیرساخت دانشی و نهادی، پیوند میان اهداف اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی را در سطح زنجیره تأمین برقرار ساخته و گذار سازمان‌ها به اقتصاد چرخشی را تسهیل کند.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_13089_60ab0544e29012117fe1edcc0a6e3823.pdf

دانشگاه پیام نور حسابداری دولتی 2423-4613 12 2 2026 05 22 Developing a Framework to Improve Audit Quality: The Role of Non-Audit Services and Audit Fee Discounting in Iran تدوین الگویی جهت ارتقای کیفیت حسابرسی مبتنی بر خدمات غیر حسابرسی و تخفیفات حق‌الزحمه حسابرسی در ایران 259 280 12982 10.30473/gaa.2026.77791.1872 FA مازیار زارع گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر، ایران. مصطفی قاسمی گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر، ایران عبدارضا محسنی گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر، ایران 0000-0002-0659-1281 Journal Article 2026 04 20 Subject and purpose: This study aims to develop a comprehensive model to enhance the quality of auditing in Iran, focusing on non-audit services and fee discounts. Research Method: The research employs a mixed-methods approach, integrating both qualitative and quantitative techniques. In the qualitative phase, semi-structured interviews with auditing experts were conducted to identify the key factors influencing audit quality, leading to the formulation of a conceptual framework. Research findings: The results of the path analysis revealed that all hypothesized relationships within the model are statistically significant and positive. Among the variables, "Factors related to non-audit services and fee discounts" exhibited the strongest impact, evidenced by high path coefficients and t-statistics significantly exceeding 6. Additionally, "Financial statement review" and "Strategic approaches" demonstrated meaningful effects on the dependent constructs, indicating their critical role in the quality enhancement process. The model's predictive relevance and validity were confirmed through effect size indices (f²) and Q² statistics, indicating the robustness and reliability of the proposed framework. Conclusion, originality and its contribution to the knowledge: The findings suggest that improving audit quality necessitates a holistic approach that simultaneously considers operational, organizational, and environmental dimensions of non-audit services and fee discounts. This research contributes to the literature by offering a data-driven, empirically validated model that can serve as a practical guide for policymakers and professional managers in Iran’s auditing sector. In conclusion, the study emphasizes that enhancing audit quality in Iran requires a comprehensive understanding of the multifaceted influences of non-audit services and fee discounts. موضوع و هدف مقاله: پژوهش حاضر با هدف تدوین الگویی جهت ارتقای کیفیت حسابرسی مبتنی بر خدمات غیرحسابرسی و تخفیفات حق‌الزحمه حسابرسی در ایران انجام شده است. روش پژوهش: این تحقیق به‌صورت تلفیقی از روش‌های کیفی و کمی بهره برده است. در بخش کیفی، با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حسابرسی، عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی استخراج و مدل مفهومی شکل گرفت. در بخش کمی، داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای استاندارد در بین ۳۸۴ نفر از حسابرسان حرفه‌ای جمع‌آوری شد و مدل پیشنهادی با استفاده از تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل گردید. یافته های پژوهش: نتایج تحلیل مسیر نشان داد که تمامی مسیرهای مدل از نظر آماری معنادار و مثبت هستند. متغیر «عوامل مرتبط با خدمات غیرحسابرسی و تخفیفات حق‌الزحمه» بیشترین تأثیر را با ضریب مسیرهای بالا و آماره t بسیار بزرگ‌تر از ۶ بر سایر متغیرها داشته است. همچنین «بررسی اجمالی صورت‌های مالی» و «راهبردها» تأثیر معناداری بر سازه‌های وابسته داشتند. عوامل سازمانی و محیطی نیز نقش قابل توجهی در ارتقای کیفیت حسابرسی ایفا کردند که شدت اثر عوامل سازمانی نسبت به عوامل محیطی بیشتر برآورد شد. شاخص‌های اندازه اثر (f²) و قدرت پیش‌بینی مدل (Q²) نشان‌دهنده اعتبار و قابلیت پیش‌بینی مطلوب مدل بودند. نتیجه گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقای کیفیت حسابرسی مستلزم توجه همزمان به ابعاد عملیاتی، سازمانی و محیطی خدمات غیرحسابرسی و تخفیفات است. این پژوهش با ارائه الگویی جامع و مبتنی بر داده‌های میدانی می‌تواند راهنمایی کاربردی برای سیاست‌گذاران و مدیران حرفه حسابرسی در ایران باشد.

https://gaa.journals.pnu.ac.ir/article_12982_c19169261b02d4c67d2f43ceb91b8291.pdf